Yap-işlet-devret tarihinde bir ilk

Yap-işlet-devret tarihinde bir ilk

Çiğdem Toker

İktidarın yap-işlet-devret (YİD) sözleşmelerini “ticari sır” gerekçesiyle açıklamadığını biliyorsunuz. Dolayısıyla şirketlere verilen garantileri de.  Bu köşede, birkaç kez Aydın-Denizli Otoyolu için devletçe hazırlanan uygulama sözleşmesine göre müteahhit şirkete yıllık yaklaşık 91.1 milyon Euro garanti verildiğini  yazdım.

Bu bilgi yalanlanmadı.

İhalesi 10 defa açılıp iptal edilen Aydın-Denizli Otoyolu’nun temeli, (temmuzda yapılan ve Fernas İnşaat‘ın kazandığı son ihalenin ardından) 16 Kasım’da atıldı. Temel atma töreninde, verilen devlet garantileriyle ilgili herhangi bir bilgi kamuoyuna duyurulmadı.

AYDIN DENİZLİ SÖZLEŞME DETAYLARI

Ancak garantiyle ilgili birkaç kez paylaştığım bilgilerin teyidi önemli detaylarla birlikte ortaya çıktı. Hem de en yetkili ağızdan.  Bugün o gelişmeden bahsedeceğim.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın bütçesi, geçtiğimiz hafta TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşüldü. Toplantıda, komisyon üyesi milletvekillerinden çok sayıda soru gelince Bakan Adil Karaismailoğlu bilgi verdi. Yapım maliyetlerinin tamamen Ulaştırma Bakanlığı uzmanları tarafından hazırlandığını söyleyen Bakan, Aydın-Denizli Otoyolu’nun bakım ve işletme maliyeti, finans maliyeti, yenileme ve ağır bakım maliyetleriyle ilgili verileri kalem kalem paylaştı.

Bir bakanın YİD projesiyle ilgili bu detayda veri paylaşması, kamu özel işbirliği (KÖİ) uygulamalarında bir ilk. Tutanaklara göre Ulaştırma Bakanı şöyle diyor:

1 MİLYAR 549 MİLYON EURO

“Aydın-Denizli Otoyolu’nun yatırım maliyeti 699 milyon Euro’dur. Tabii bunun üzerine bakım, işletme maliyeti, 3 yıl yapım, 17 yıl işletmedeki bakım, işletme maliyeti 561 milyon Euro’dur. Finans maliyetini koyduğunuz zaman -sonuçta uluslararası finans kullanılıyor- 17 yılda 482 milyon Euro’dur. Yenileme ve ağır bakım maliyeti de 69 milyon Euro’dur. Yani bunlara toplam yapım, işletme, yenileme, finans maliyetini de eklediğinizde 1 milyar 813 milyon Euro’luk bir yatırım maliyeti ortaya çıkıyor arkadaşlar. Yani 17 yıl burayı işletecek, bu işletme maliyetleri de tamamen Karayolları’nın benzer yerlerde yaptığı işletme maliyetlerinden alınmıştır. Yine, burada finans maliyeti de Dünya Bankası’nın en düşük kredilerinden hesaplanmıştır. 1 milyar 813 milyon Euro maliyeti olan bir işin ihale bedeli de 1 milyar 549 milyon Euro’dur. Bu da 3 yıl yapım, 17 yıl işletmeden sonra tamamen kamuya sağlam bir şekilde devredilecektir.”

CHP MYK’DA GÜNDEM OLDU

Bakanın verdiği bu bilgilerin, Aydın-Denizli Otoyolu konusunda daha önceki yazılarımda yer alan garanti bedeli verisiyle birlikte, pazartesi günkü CHP MYK (Merkez Yürütme Kurulu) toplantısında gündeme geldiğini toplantı sonrasında öğrendim. Konuyu MKY gündemine taşıyan CHP Genel Başkan Yardımcısı Ahmet Akın ile görüştüm. Akın, Ulaştırma Bakanı’nın paylaştığı verilerle ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:

“17 yıllık işletme süresince verilen 1 milyar 549 milyon Euro garantinin anlamı yılda yaklaşık 91.1 milyon Euro gelir garantisi demektir ki, bu da sizin köşenizde pek çok kez dile getirdiğiniz verileri doğrular niteliktedir. Yüklenicinin hiçbir riski yoktur; bütün mali risk garanti kapsamında Hazine’nin sırtındadır.”

482 MİLYON EURO FAİZ!

Akın, en az bunun kadar önemli olan diğer konunun faiz meselesi olduğunun da altını çizdi:

“Verilen garanti karşılığında gerçekleşecek yatırımın neredeyse üçte biri faiz. Bakan beyin açıklamasına göre 482 milyon Euro. Bu kadar faizi devlet millet ortaklaşa, yurtdışındaki finans kuruluşlarına ödeyeceğiz.”

Akın, finans maliyetinin uluslararası kreditörlere başvurmak anlamına geldiğini vurgularken, “Şirketin bu yolu özkaynakla değil, faizli borç para ile yapacağı ortaya çıkmıştır” dedi.

Sonuç: Kamu kaynaklarının dağıtılmasına ilişkin ısrarlı takibin sonuç getirmesine memnunum. Darısı diğer KÖİ projelerine.

Sözcü

yurduma can feda

Ey Türk istikbalinin evlâdı! İşte, bu ahval ve şerâit içinde dahi, vazifen; Türk İstiklâl ve Cumhuriyetini kurtarmaktır!